Σάββατο, 19 Ιουνίου 2010

Εδώ δεν μένει μόνον ο Ακης...

Του Δημήτρη Δουλγερίδη

Ηταν η Βασιλίσσης Σοφίας της αρχαιότητας. Με τον «Ευαγγελισμό» της- το ιερό του Ασκληπιού- και το Μέγαρο Μουσικής- το Θέατρο του Διονύσου. Πολύ πριν η υπόθεση Τσοχατζόπουλου πέσει σαν σκιά στο πλακόστρωτο, η Διονυσίου Αρεοπαγίτου υποδέχτηκε εκατομμύρια τουρίστες, δίχασε τους Αθηναίους για δύο διατηρητέες κατοικίες κι έγινε τίτλος στους «Νew Υork Τimes»
Για έναν τουρίστα η διαδρομή στον μεγαλύτερο αρχαιολογικό περίπατο της Ευρώπης αρχίζει κάτω από τη γη. Με σημείο εκκίνησης την πινακίδα στο Μετρό της Ακρόπολης που δείχνει προς «Dionysiou Αreopaghitou». Με το που θα αντικρύσει τον πολυδιαφημισμένο αττικό ήλιο, οι επιλογές του ανοίγουν σαν βεντάλια: τσιπς και πασατέμπος από τους πλανόδιους πωλητές, ένα φρέντο καπουτσίνο από τα γειτονικά καφέ ή ένα εθιμοτυπικό «μπεςβγες» στα καταστήματα με τους μπόντι μπίλντερ σάτυρους. Σε απόσταση αναπνοής από το Νέο Μουσείο Ακρόπολης, μια γύψινη Τσινετσιτά περιμένει τους τουρίστες, πίσω από καλογυαλισμένες βιτρίνες. Στον οδηγό «Ελλάδα, 8.500 χρόνια πολιτισμού» που πιθανότατα αγοράσουν από το κατάστημα των σουβενίρ, δεν θα διαβάσουν ποτέ για το αρχιτεκτονικό σήμα κατατεθέν στη γωνία με τη Λεωφόρο Αμαλίας. Το νεοκλασικό κτίριο που στεγάζει τα γραφεία του Ιδρύματος Ωνάση από το 1992 έχει τη δική του ιστορία. Χτισμένο από τον αρχιτέκτονα Αναστάσιο Μεταξά περίπου το 1910, γνώρισε κοσμικές δόξες ως κατοικία του δικηγόρου Γεωργίου Ορφανίδη και της συζύγου του Ολγας Σαρόγλου, υπέστη σημαντικές αλλοιώσεις στη διάρκεια του Μεσοπολέμου και αργότερα εγκαταλείφτηκε. Από το 1980, όμως, οπότε χαρακτηρίστηκε διατηρητέο, έκανε μια δεύτερη καριέρα. Ορισμένες αίθουσες είναι διακοσμημένες με έπιπλα και έργα τέχνης που ανήκαν στον Αριστοτέλη Ωνάση, ενώ στον δεύτερο όροφο έχει μεταφερθεί αυτούσιο το γραφείο του μεγιστάνα από το Μόντε Κάρλο.

Λιγότερο πολυτελές είναι το γειτονικό πολιτικό γραφείο της Ντόρας Μπακογιάννη στο Νο 3 της Αρεοπαγίτου, απ΄ όπου ενορχηστρώνει πλέον τις μελλοντικές της κινήσεις. «Πνιγμένο» ανάμεσα στις καφετέριες, προφανώς δεν σημαίνει τίποτε για τους εκατοντάδες τουρίστες. Με τον καπουτσίνο ανά χείρας οι πρώτοι που συναντάμε- και είναι πολλοί, σε πείσμα της... κρισολογίας- ρίχνουν κλεφτές ματιές στον ανδριάντα του Μακρυγιάννη, χωρίς να καταλαβαίνουν τι αναπαριστά. Ετσι κι αλλιώς, το μνημείο είναι μία ατραξιόν πέμπτης κατηγορίας μπροστά στον τελικό προορισμό τους, που δεν είναι άλλος από το Νέο Μουσείο Ακρόπολης. Ψυλλιασμένοι ή όχι για τη μεγάλη ανατριχίλα που προηγήθηκε της ανέγερσής του, όσοι από αυτούς είναι γερμανόφωνοι, γαλλόφωνοι ή αγγλόφωνοι μπορούν να πάρουν μια ιδέα διαβάζοντας το σημείωμα του Βαγγέλη Παπαθανασίου στο Νο 19 του πεζόδρομου. Γραμμένο σε τρεις γλώσσες- εκτός της ελληνικής- σουμάρει με γενναίες δόσεις μεροληψίας την ανάγκη να μην κατεδαφιστεί. Μέρος του ντεκόρ πλέον είναι και η ερώτηση, γραμμένη με στιλό, πάνω στο αγγλόφωνο σημείωμα: «Ποιος είναι ο ιδιοκτήτης του παρόντος κτιρίου; Ας υπογράψει, να ξέρουμε ποιοι χολοσκάνε» (με υπογραφή Μ. Παπαδ.).

Εστω κι έτσι, το Νο 19 κλέβει τις εντυπώσεις από αρ ντέκο το παράπλευρο Νο 17, την περίφημη οικία Κουρεμένου, που δίνει μια εικόνα για την προπολεμική Αθήνα, το παρισινό αεράκι που φύσηξε στην αρχιτεκτονική της εποχής και τη φιλοδοξία μιας αστικής τάξης με ευρωπαϊκές προοπτικές. Σχεδιάστηκε γύρω στα 1930 από τον αρχιτέκτονα και καθηγητή του Μετσόβιου Πολυτεχνείου, Βασίλειο Κουρεμένο (1875- 1957), ο οποίος υπήρξε απόφοιτος της Εcole des Βeaux Αrts του Παρισιού. Ο ανάγλυφος διάκοσμος της εισόδου- δύο «καρυάτιδες» με παραδοσιακή φορεσιά της Δρόπολης, γενέτειραςτου αρχιτέκτονα - καταφέρνει να σταματήσει το κύμα των περαστικών, που στέκονται για να δουν από κοντά τις λεπτομέρειες. Ανάμεσά τους και τα δύο ψηφιδωτά του ρετιρέ, με τον Οιδίποδα μπροστά στη Σφίγγα και τον Θησέα πάνω στο καράβι με τα μαύρα πανιά...

Στο Νο 21 οι Ισπανοί θα δώσουν προφανώς μεγαλύτερη σημασία. Το νεοκλασικό κτίριο του περασμένου αιώνα που αποδίδεται στον Ερνέστο Τσίλερ στεγάζει σήμερα την ισπανική πρεσβεία, ύστερα από το απαραίτητο φρεσκάρισμα. Το αρχιτεκτονικό λίφτινγκ μοιάζει ακόμη πιο εντυπωσιακό δίπλα στο γειτονικό ερείπιο, ατελιέ κάποτε του αθηναίου γλύπτη Νικόλαου Γεωργαντή, από τους παλιότερους καλλιτέχνες που εγκαταστάθηκαν στην περιοχή. «Γείτονάς» του ήταν και ο Κωνσταντίνος Παρθένης, ο οποίος μέχρι τη δεκαετία του 1960 διατηρούσε το εργαστήρι του στο τέρμα του δρόμου.

Με σπίτι- φάντασμα μοιάζει και η πάλαι ποτέ κατοικία της οικογένειας Δραγώνα στο Νο 27. Η εγκαταλελειμμένη της όψη δεν αποκαλύπτει τίποτε για την κοσμική ζωή και τους υψηλούς προσκεκλημένους που κάποτε φιλοξένησε. Πρωθυπουργοί, Πρόεδροι της Δημοκρατίας και καλλιτέχνες διεθνούς κύρους πέρασαν την πόρτα του Λέανδρου Δραγώνα, της γνωστής οικογενείας, που πριν από 29 χρόνια είδε το ομώνυμο πολυκατάστημά της στο κέντρο της Αθήνας να γίνεται στάχτη από μηχανισμό της 17 Νοέμβρη. Ιστορική από αυτήν την άποψη είναι και η κατοικία Ζολώτα- με σήμα κατατεθέν στο ισόγειο την περικεφαλαία του γλύπτη Θόδωρου. Για έναν παράδοξο λόγο οι περαστικοί παρακάμπτουν το περιβόητο πλέον διαμέρισμα του Ακη Τσοχατζόπουλου και δείχνουν μεγαλύτερη περιέργεια για το Νο 35, το οποίο έχει ανακατασκευάσει ο Ηλίας Μπαρμπαλιάς, και το Νο 37, την πολυκατοικία όπου διατηρούν διαμερίσματα η Μαρία Χορς και ο Κώστας Τσόκλης. Το κτίριο του 1929, σε σχέδια του Β. Κουρεμένου, ανήκει σήμερα στην Ακαδημία Αθηνών.

Η περιήγηση συνεχίζεται με το προπολεμικό αρχοντικό του Παναγιώτη Μαντούβαλου, όπου σήμερα διαμένουν η κόρη και οι γιοι του, και ολοκληρώνεται με τη Λέσχη του 8ου Συστήματος Προσκόπων, που ανήκει στον Δήμο Χαλανδρίου (μια παρασπονδία στην προ «Καλλικράτη» εποχή). Δίπλα του βρίσκονται η εκκλησία της Αγίας Σοφίας και το Μερόπειο Φιλανθρωπικό Ιδρυμα. Το νεοκλασικό συγκρότημα, κατασκευής 1915- 1920, αποτελείται από γραφεία, μια μεγάλη αίθουσα και έναν κήπο που προσφέρεται για δεξιώσεις.

Στην υπόλοιπη διαδρομή μέχρι την Αποστόλου Παύλου δεσπόζουν δύο εμβληματικές κατασκευές της πολιτιστικής και κοινωνικής ζωής. Δεξιά, το Ηρώδειο - χωρίς άλλες συστάσεις. Και αριστερά το μοναδικό περίπτερο επί της Δ.Αρεοπαγίτου. Στον μεγαλύτερο αρχαιολογικό περίπατο της Ευρώπης έχει βρει- δικαίως - τη θέση της η ελληνική πατέντα μικρομεσαίας επιχείρησης που όμοιά της δεν υπάρχει σε καμία άλλη ευρωπαϊκή πρωτεύουσα.


Κατά μήκος του δρόμου διασώζονται αρχοντικά του περασμένου αιώνα, όπως οι οικίες Ζολώτα, Δραγώνα και Μαντούβαλου

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Γράψτε ΕΛΕΥΘΕΡΑ τη γνώμη σας!

LinkWithin

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...